Blik op de Bouw september 2: o.a. kabinet zet in op grootschalige industriële woningbouw

09 okt 2026

Om sneller meer woningen te realiseren zijn niet alleen maar extra investeringen nodig. Het bouwproces moet veel efficiënter worden ingericht. Als onderdeel daarvan  zijn structurele keuzes nodig om industriële bouw op grotere schaal mogelijk te maken. Een ontwikkeling is dat het tekort aan geschikte woonruimte groeit, van studentenkamers tot betaalbare huurwoningen. Recente onderzoeken en berichtgevingen geven duidelijk aan dat de huidige aanpak onvoldoende resultaat oplevert.

Ambitieus kabinet: 900.000 woningen bouwen tot 2020

Het kabinet wil de woningbouw fors versnellen door meer woningen industrieel te laten produceren. Op termijn moet de helft van alle woningen in een fabriek worden gebouwd. Dit is onderdeel van de ambitie om tot 2030 in totaal 900.000 woningen te realiseren. Uit een artikel van NU.nl blijkt dat prefab bouwen kan bijdragen aan lagere kosten, minder bouwafval en een efficiënter proces. De productie is bovendien minder afhankelijk van weersomstandigheden en kan de druk op de krappe arbeidsmarkt verlichten. Opschaling is echter niet vanzelfsprekend. Woningfabrikanten hebben een stabiele stroom opdrachten nodig om investeringen in hun fabrieken rendabel te maken. Daarnaast stellen gemeenten elk verschillende eisen aan industrieel gebouwde woningen, waardoor standaardisatie in productie wordt bemoeilijkt.

Industriële bouw komt het best tot zijn recht wanneer projecten tijdig worden voorbereid, vergunningen voorspelbaar worden verleend en opdrachtgevers voor langere tijd zekerheid bieden over de vraag. Meer eenduidige eisen van gemeenten maken een efficiëntere productie mogelijk en vergroten de (kosten)voordelen van standaardisatie. De ambitie van het kabinet
om de helft van de woningen industrieel te bouwen, vraagt dan ook om meer dan een beleidsdoelstelling. Structurele samenwerking tussen overheden, woningcorporaties en marktpartijen is nodig om woningfabrieken continu te laten produceren en de woningbouw daadwerkelijk op te schalen.

Tekort aan studentenkamers blijft hardnekkig

Volgens de NOS blijft het tekort aan studentenkamers onverminderd groot. Kenniscentrum Kences schat het huidige tekort op 20.200 wooneenheden. Vorig jaar was dat 21.000. Inmiddels woont nog maar 43% van de studenten op kamers. Acht jaar geleden was dat 50 procent. Vooral het lagere aanbod van particuliere huurwoningen speelt hierbij een rol. In twee jaar tijd huurden 32.300 minder studenten een kamer bij een particuliere verhuurder. Hoewel sociale studentenhuisvesters gemiddeld bijna 5.000 woningen per jaar hebben bijgebouwd, blijft de vraag veel groter dan het aanbod. Volgens Kences-directeur Reijnder Jan Spits kan het afschaffen van de winstbelasting voor woningcorporaties ruimte bieden voor extra investeringen. Daarmee zouden in tien jaar tijd 15.000 tot 25.000 extra studentenwoningen kunnen worden gebouwd.

Deze ontwikkeling laat zien dat de woningbouwopgave niet alleen om aantallen draait, maar ook om passend aanbod voor specifieke doelgroepen. Campussen en andere locaties waar snel kan worden gebouwd, bieden kansen om het aanbod van studentenwoningen uit te breiden. Daiwa House Modular Europe kan hieraan bijdragen met schaalbare studentenhuisvesting waarin snelheid en kwaliteit samenkomen.

Gemeenten benutten kostenverhaal bij nieuwbouw onvoldoende

Gemeenten verhalen de kosten van publieke voorzieningen bij nieuwbouwprojecten onvoldoende op projectontwikkelaars. Dat blijkt uit onderzoek van adviesbureau Stec Groep en de Radboud Universiteit onder 101 gemeenten, waarover BNR Nieuwsradio berichtte. Het gaat onder meer om de aanleg van riolering, fietspaden, scholen en parken. Maar liefst 60 procent van de onderzochte gemeenten weet niet welk deel van deze kosten daadwerkelijk wordt terugverdiend. Ook daalde het aandeel gemeenten dat meer dan € 5.000 per nieuwbouwwoning verhaalt van 48% in 2020 naar 25% in 2025. Personeelstekorten, complexe verdeelsleutels en de invoering van de Omgevingswet maken het kostenverhaal lastiger. Ook de hogere bouw- en rentekosten en de verplichting om betaalbaar te bouwen zetten de financiële haalbaarheid van projecten verder onder druk.

Betaalbaarheidseisen kunnen nieuwbouw afremmen

Het streven naar betaalbare woningen kan leiden tot minder nieuwbouw en kleinere woningen. Dat blijkt uit onderzoek van het Instituut voor Publieke Economie (IPE), waarover NRC schreef. Sinds 1 juli moet in iedere woningbouwregio minimaal twee derde van de nieuwbouw betaalbaar zijn, waaronder ten minste 30% sociale huur. Volgens de onderzoekers maakt deze verplichting sommige projecten financieel onhaalbaar omdat de toegestane huur- en verkoopprijzen onvoldoende aansluiten op de bouwkosten en de mogelijke marktwaarde. Vooral in dure steden leidt dit tot kleinere woningen. In Amsterdam en Utrecht kan een gemiddelde nieuwbouwwoning onder de onderzochte voorwaarden soms slechts 40 tot 43 vierkante meter groot zijn om rendabel te blijven. Ook corporaties komen financieel steeds verder onder druk te staan, doordat hun huuropbrengsten achterblijven bij de stijgende kosten. Hierdoor kunnen projecten stilvallen en kunnen ook andere woningbouwplannen in dezelfde regio vertraging oplopen.