Blik op de Bouw mei (2): o.a. bouwen binnen de grenzen van het stroomnet

28 mei 2026

De beschikbare capaciteit op het elektriciteitsnet wordt een steeds groter probleem. Tegelijkertijd laten onderzoeken zien dat industriële woningbouw steeds duurzamer wordt, terwijl een groot deel van de beschikbare bouwcapaciteit ongebruikt blijft. Ook groeit het draagvlak voor maatregelen die woningbouwprojecten sneller van de grond moeten krijgen. Samen laten deze ontwikkelingen zien dat versnelling mogelijk is, mits beleid, infrastructuur en uitvoering beter op elkaar aansluiten.

Oplossing voor netcongestie

Het Financieel Dagblad beschreef deze maand hoe de Utrechtse wijk Merwede zich voorbereidt op een toekomst waarin netcongestie een bepalende factor wordt voor woningbouw. In de nieuwe stadswijk komen ruim 4.250 woningen, maar de beschikbare netcapaciteit bleek aanzienlijk lager dan oorspronkelijk nodig was. Hun oplossing: gemeente en ontwikkelaars kiezen voor collectieve warmte- en koudeopslag, slim aangestuurde laadpalen, energieopslag en grote warmtebuffers. Daarmee wordt het energieverbruik niet alleen duurzamer, maar vooral beter gespreid over de dag. De urgentie is groot: volgens brancheorganisatie Neprom komt de bouw van circa 200.000 woningen in gevaar door problemen op het stroomnet. Inmiddels onderzoeken meerdere provincies zelfs of netbewust bouwen een standaard onderdeel van toekomstige bouwplannen moet worden.

Modulaire bouw kan hier van grote waarde zijn. Omdat projecten grotendeels in de fabriek worden voorbereid en gebouwd, kunnen energieconcepten, installaties en slimme sturingssystemen al vroeg integraal worden meegenomen in het ontwerp. Daiwa House Modular Europe ziet dat de woningbouw steeds meer vraagt om een combinatie van snelheid, duurzaamheid en efficiënt energiegebruik. Juist een industriële bouwmethode maakt het mogelijk om deze elementen vanaf de eerste ontwerpfase met elkaar te verbinden.

Duurzaamheid van fabriekswoningen

Cobouw publiceerde deze maand een analyse van 53 industriële woningconcepten in Nederland. Daaruit blijkt dat fabrieksmatig geproduceerde woningen over de hele linie goed scoren op duurzaamheid. Op het gebied van materiaalgebonden CO₂-uitstoot en milieuprestaties blijven veel concepten ruim onder de wettelijke normen. Daarnaast groeit het gebruik van biobased materialen, waardoor sommige woningen zelfs meer CO₂ opslaan dan uitstoten tijdens de productie. Ook circulariteit krijgt steeds meer aandacht, onder andere door hogere percentages losmaakbaarheid, hergebruik van materialen en toepassing van recyclaten.

De resultaten bevestigen een ontwikkeling die binnen de sector al langer zichtbaar is: industrieel bouwen is niet alleen sneller, maar ook een krachtig instrument om duurzaamheidsdoelstellingen te realiseren. In het onderzoek behoort het woonconcept van Daiwa House tot de beter scorende concepten op het gebied van circulariteit en recycling. Dat sluit aan bij de ambitie om woningen te ontwikkelen die niet alleen efficiënt geproduceerd worden, maar ook toekomstbestendig, losmaakbaar en langdurig inzetbaar zijn.

Bouwcapaciteit genoeg, projecten blijven achter

In De Telegraaf trok vertrekkend WoningbouwersNL-directeur Coen van Rooyen deze maand aan de bel over de staat van de woningbouw. Ondanks een woningtekort van ongeveer 400.000 woningen staat volgens hem een aanzienlijk deel van de Nederlandse woningfabrieken gedeeltelijk leeg. Niet door gebrek aan capaciteit of vakmanschap, maar doordat vergunningverlening, regelgeving en beleidsmatige onzekerheid projecten vertragen. Tegelijkertijd blijft de ambitie van 100.000 nieuwe woningen per jaar overeind, terwijl het aantal afgegeven bouwvergunningen daar nog ver onder ligt. Volgens Van Rooyen zijn daarom ingrijpende maatregelen nodig om de bestaande bouwcapaciteit beter te benutten.

Voor modulaire bouwers is dit een herkenbaar beeld. De afgelopen jaren is fors geïnvesteerd in fabrieken, automatisering en productielijnen die grote aantallen woningen kunnen produceren. Daiwa House Modular Europe beschikt bijvoorbeeld over een sterk geautomatiseerde productiefaciliteit waarmee woningen snel en voorspelbaar gebouwd kunnen worden. De capaciteit om de woningbouwopgave te versnellen is aanwezig. De uitdaging ligt vooral in het creëren van voldoende continuïteit, zodat projecten sneller door kunnen stromen van planvorming naar uitvoering.

Maatschappelijke spanning bij woningbouw

Uit onderzoek van ASN Bank, waarover het AD berichtte, blijkt dat de meeste Nederlanders bereid zijn om bezwaarprocedures te verkorten als dat helpt om de woningnood aan te pakken. Veel mensen staan bovendien positief tegenover maatregelen zoals woningdeling, splitsen van woningen en het toevoegen van extra woonlagen. Tegelijkertijd blijft er weerstand bestaan wanneer bouwprojecten gevolgen hebben voor parkeerplaatsen, groenvoorzieningen of het uitzicht in de eigen omgeving. Het onderzoek laat daarmee zien hoe groot de maatschappelijke spanning rondom woningbouw nog altijd is: iedereen erkent de noodzaak van extra woningen, maar concrete veranderingen in de eigen leefomgeving blijven gevoelig.

Toch lijkt er beweging te ontstaan. De nieuwe Wet Versterking regie Volkshuisvesting moet procedures versnellen, waardoor woningbouwprojecten sneller duidelijkheid krijgen. Voor modulaire bouw kan dat een belangrijke ontwikkeling zijn. Vooral wanneer besluitvorming en vergunningverlening sneller verlopen, komen de voordelen van industriële bouw optimaal tot hun recht. Kortere procedures en snelle realisatie kunnen helpen om de woningbouwproductie daadwerkelijk op te schalen en woningzoekenden sneller aan een passende woning te helpen.